خرید پیچ زمانی انتخاب درستی خواهد بود که نوع پیچ را بر اساس کاربرد، جنس قطعه، ابعاد اتصال، نوع رزوه، روش نصب و میزان بار انتخاب کنید؛ نه صرفاً بر اساس اندازه یا ظاهر آن. در ادامه انواع پیچ مورد استفاده در پروژه‌های ساختمانی، صنعتی، تأسیساتی، نجاری و مونتاژ را در زیر‌دسته‌های تخصصی قرار داده‌ایم تا برای انتخاب و خرید پیچ مناسب سریع‌تر به مدل موردنیاز برسید.
در انتخاب پیچ، مشخصاتی مانند قطر، طول، نوع رزوه، شکل سر، جنس، پوشش سطحی و نحوه نصب اهمیت دارند. برای همین یک پیچ با قطر مشخص الزاماً برای تمام اتصالات مناسب نیست. نوع متریال قطعه و شرایط محیطی نیز می‌تواند روی انتخاب پیچ اثر بگذارد.
| مشخصه | چرا اهمیت دارد؟ |
|---|---|
| نوع پیچ | مشخص می‌کند پیچ برای چه نوع اتصالی طراحی شده است |
| قطر | روی استحکام و تناسب پیچ با سوراخ یا مهره اثر دارد |
| طول | باید متناسب با ضخامت قطعات و عمق اتصال باشد |
| جنس | مقاومت پیچ در برابر بار و شرایط محیطی را تحت تأثیر قرار می‌دهد |
| گرید | برای تعیین سطح مقاومت مکانیکی پیچ‌های استاندارد اهمیت دارد |
| نوع رزوه | باید با قطعه یا مهره مورد استفاده هماهنگ باشد |
| نوع سر | ابزار نصب و نحوه قرارگیری پیچ را مشخص می‌کند |
| پوشش | در مقاومت در برابر خوردگی و شرایط محیطی مؤثر است |
| تعداد | به‌خصوص در خرید عمده و پروژه‌ای روی نحوه تأمین اثر دارد |
پیچ‌ها از نظر شکل، ساختار، نوع رزوه و کاربرد تفاوت زیادی با یکدیگر دارند. ممکن است دو پیچ از نظر اندازه ظاهری شبیه باشند اما برای دو نوع اتصال کاملاً متفاوت ساخته شده باشند. برای مثال پیچ سرمته‌ای برای اتصال ورق و پروفیل کاربرد دارد، در حالی که پیچ MDF برای صفحات چوبی و MDF طراحی شده است.
| نوع پیچ | کاربرد اصلی | نکته مهم هنگام خرید |
|---|---|---|
| پیچ راد و متری | اتصالات رزوه‌ای، ساپورت و تأسیسات | قطر، طول، جنس و نوع رزوه |
| استاد بولت | فلنج، تجهیزات صنعتی و صنایع نفت و گاز | گرید، استاندارد، متریال و طول |
| پیچ آلنی فولادی | ماشین‌آلات و مونتاژهای صنعتی | گرید، قطر، طول و نوع سر |
| پیچ سرمته‌ای | ورق‌کاری و سازه‌های سبک | طول، قطر، نوک مته و واشر |
| پیچ استوانه | مونتاژ قطعات و تجهیزات | نوع سر و ابزارخور |
| پیچ MDF و پانلی | کابینت، MDF و مصنوعات چوبی | طول، قطر و شکل سر |
| پیچ خودکار | اتصال قطعات بدون استفاده از مهره | نوع نوک، رزوه و متریال |
| پیچ چوب | اتصال قطعات چوبی | طول، قطر و نوع سر |
| یوبولت و کرپی | مهار لوله و قطعات | قطر، عرض داخلی و طول |
| پیچ اتاقی و سوکی | اتصالات چوبی و سازه‌های سبک | طول، قطر و شکل سر |
| پیچ جوشی | ایجاد اتصال رزوه‌ای روی قطعات فلزی | ابعاد و روش جوشکاری |
پیچ راد یا پیچ متری نوعی میله تمام‌رزوه است که برای ایجاد اتصال در طول‌های مختلف استفاده می‌شود. تمام سطح آن دارای رزوه است و به همین دلیل برخلاف بسیاری از پیچ‌های معمولی، محدودیت یکسانی در محل قرارگیری مهره ندارد.
پیچ متری در نصب تجهیزات، اجرای ساپورت، تأسیسات، سیستم‌های نگهدارنده و برخی اتصالات صنعتی کاربرد دارد. امکان برش پیچ متری در طول موردنیاز باعث می‌شود برای پروژه‌هایی که طول اتصال از قبل ثابت نیست، گزینه کاربردی باشد.
هنگام خرید پیچ راد باید به قطر، طول، جنس و نوع رزوه توجه شود. در کاربردهای صنعتی و تأسیساتی، جنس و مقاومت مکانیکی پیچ اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
استاد بولت از اتصالات رزوه‌ای مورد استفاده در بسیاری از اتصالات صنعتی است و به‌خصوص در فلنج‌ها، خطوط لوله، تجهیزات تحت فشار و صنایع نفت، گاز و پتروشیمی کاربرد دارد.
در خرید استاد بولت، صرفاً قطر و طول کافی نیست. گرید، متریال، استاندارد و شرایط کاری باید مشخص باشد. انتخاب نادرست گرید یا متریال می‌تواند برای اتصالات حساس صنعتی مشکل‌ساز شود.
این بخش از بازار پیچ، بیشتر از پیچ‌های عمومی به مشخصات فنی وابسته است؛ بنابراین بهتر است سفارش استاد بولت بر اساس مشخصات کامل فنی انجام شود.
پیچ آلن فولادی به دلیل داشتن حفره آلن در قسمت سر، با آچار آلن نصب می‌شود. این ساختار امکان انتقال گشتاور مناسب و نصب پیچ در فضاهایی را فراهم می‌کند که استفاده از آچارهای معمولی دشوار است.
پیچ آلن در ماشین‌آلات، تجهیزات صنعتی، قطعات مکانیکی، سازه‌های فلزی و مجموعه‌های مونتاژی کاربرد دارد. نوع سر پیچ نیز بر اساس محل نصب انتخاب می‌شود؛ برای مثال پیچ آلن استوانه‌ای، خزینه و مغزی هرکدام کاربرد متفاوتی دارند.
در زمان خرید پیچ آلن فولادی باید به قطر، طول، گرید، نوع سر و اندازه آچارخور توجه شود.
پیچ سرمته‌ای یا پیچ نوک مته برای ایجاد اتصال در بسیاری از ورق‌ها و قطعات فلزی استفاده می‌شود. نوک مته‌ای این پیچ امکان ایجاد سوراخ و پیشروی پیچ در قطعه را فراهم می‌کند و در بسیاری از کاربردها نیاز به سوراخ‌کاری جداگانه را کاهش می‌دهد.
پیچ‌های سرمته‌ای در اجرای پوشش‌های فلزی، ورق‌کاری، سقف‌های شیروانی و برخی اتصالات ساختمانی و صنعتی استفاده می‌شوند. مدل‌های سرتخت و واشردار نیز متناسب با نوع اتصال قابل استفاده هستند.
در این گروه، قطر، طول، شکل سر، نوع واشر و پوشش سطحی از مشخصات مهم خرید هستند.
پیچ استوانه پیچ‌گوشتی‌خور در اتصالاتی استفاده می‌شود که ظاهر سر پیچ، نوع ابزار نصب و فضای موجود اهمیت دارد. این پیچ‌ها در مونتاژ قطعات، تجهیزات، مصنوعات و برخی قطعات صنعتی کاربرد دارند.
نوع شیار سر پیچ می‌تواند دوسو، چهارسو یا شکل‌های دیگر باشد. بنابراین هنگام خرید پیچ استوانه بهتر است فقط طول و قطر را بررسی نکنید و نوع سر و ابزار موردنیاز برای نصب را نیز در نظر بگیرید.
پیچ ام دی اف و پانلی برای اتصال صفحات MDF، نئوپان و برخی مصنوعات چوبی طراحی شده است. فرم رزوه و شکل سر این پیچ‌ها به گونه‌ای است که برای نفوذ مناسب در صفحات چوبی و ایجاد اتصال تمیزتر مورد استفاده قرار می‌گیرند.
در ساخت کابینت، کمد، مبلمان و انواع مصنوعات چوبی، انتخاب طول مناسب اهمیت زیادی دارد. پیچ بیش از حد کوتاه ممکن است اتصال کافی ایجاد نکند و پیچ بیش از حد بلند نیز می‌تواند از سطح قطعه عبور کند.
بنابراین برای خرید پیچ MDF باید ضخامت قطعه، طول پیچ، قطر و شکل سر را متناسب با کاربرد بررسی کرد.
پیچ خودکار برای ایجاد اتصال در موادی مانند ورق فلزی، پلاستیک، چوب و برخی قطعات دیگر استفاده می‌شود. این پیچ‌ها معمولاً با ایجاد یا شکل‌دهی رزوه در قطعه، امکان اتصال بدون استفاده از مهره را فراهم می‌کنند.
نوع نوک، شکل سر و نوع رزوه در عملکرد پیچ خودکار مؤثر است. در مدل‌های مختلف می‌توان پیچ‌هایی با سر تخت، سر عدسی، نوک تیز یا ساختارهای متفاوت را متناسب با کاربرد انتخاب کرد.
برای خرید پیچ خودکار باید مشخص شود پیچ قرار است در چه متریالی استفاده شود؛ زیرا انتخاب پیچ مناسب برای ورق فلزی با پیچ مورد استفاده در چوب یکسان نیست.
پیچ چوب برای ایجاد اتصال در انواع قطعات چوبی و مصنوعات چوبی استفاده می‌شود. فرم رزوه و نوک این پیچ‌ها برای نفوذ مناسب در چوب طراحی شده و مدل‌های مختلف آن برای کاربردهای ساختمانی، نجاری و دکوراسیون مورد استفاده قرار می‌گیرند.
در انتخاب پیچ چوب ضخامت قطعات، جنس چوب، طول پیچ و نوع سر اهمیت دارد. طول پیچ باید به اندازه‌ای باشد که اتصال مناسبی ایجاد کند، بدون اینکه نوک آن از قطعه عبور کند.
یوبولت یا کرپی با شکل U طراحی شده و برای مهار لوله‌ها، قطعات، پروفیل‌ها و اجزای مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد. دو سر رزوه‌دار آن امکان بستن مهره و ایجاد اتصال محکم را فراهم می‌کند.
یکی از موارد مهم در انتخاب یوبولت ابعاد قطعه‌ای است که قرار است توسط آن مهار شود. قطر میله، عرض داخلی و طول رزوه باید با شرایط نصب هماهنگ باشد.
پیچ اتاقی که در برخی بازارها با نام پیچ کریج یا Carriage Bolt نیز شناخته می‌شود، دارای سر خاصی است که به تثبیت پیچ هنگام بستن مهره کمک می‌کند. این نوع پیچ در اتصالات چوبی و سازه‌های سبک کاربرد دارد.
هنگام خرید پیچ اتاقی طول پیچ، قطر، جنس و شکل سر باید با نوع اتصال هماهنگ باشد.
پیچ جوشی برای نصب روی سطوح فلزی و ایجاد نقاط اتصال رزوه‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرد. این پیچ‌ها در برخی فرآیندهای ساخت و مونتاژ صنعتی کاربرد دارند و روش نصب آن‌ها با پیچ‌های معمولی متفاوت است.
انتخاب پیچ جوشی باید بر اساس جنس قطعه، روش جوشکاری، ابعاد پیچ و شرایط استفاده انجام شود.
